कृषि

डुम्रे (तनहुँ), १० असारः “कामको सिलसिलामा धेरै समय घर बाहिर भइन्छ, त्यतिबेला आफ्नो भाषा बोलिँदैन, हामीले काम गर्दै गर्दा खस भाषा मात्रै बोलियो । अहिले हाम्रो भाषा हराउने अवस्थामा पुगेको छ”, आँबुखैरेनी गाउँपालिका–२ घुम्तीका इन्द्रबहादुर भुजेलले गुनासो गर्नुभयो । आफ्नो भाषा कम बोलिने अवस्थाका कारण नयाँ पुस्ताले पनि भाषा सिक्न नसकेको उहाँले सुनाउनुभयो । पहिले त विद्यालयसम्म पुगेर पढ्ने अवस्था थिएन । एकापसमा भाषा बोलिएको हो र अहिले आफ्नो भाषामा पठनपाठन नहुने र खस भाषामा पढ्न सिक्दा आफ्नो मातृभाषा नै बोल्न नजान्ने भएका उहाँ बताउनुहुन्छ । “सिक्नुपर्छ भन्ने कुरा कहिलेकाहीँ हुन्छ”, उहाँ भन्नुहुन्छ, “सबैलाई मिल्ने भाषा बोलिँदा नै हामीले आफ्नै भाषा बिर्सिएका छौँ ।” व्यास नगरपालिका–१० बोटेगाउँका हर्षबहादुर बोटे पनि आफ्नो समुदायका बालबालिकाले परम्परागत भाषा नजानकामा चिन्तित हुनुहुन्छ । उहाँ भन्नुहुन्छ...

मेलम्ची नगरपालिकाका नगर प्रमुख आइतमान तामाङले वर्तमान सूचना प्रविधिको युगमा सञ्चार साक्षरताको महत्व झन् बढेको बताउनुभएको छ । उँहाले मेलम्चीमा आयोजित तिन दिने पत्रकामरिता तालिमको समापन गर्दे यस्तो बताउँनु भएको हो ।नगर प्रमुख तामाङले सिप सिक्नु मात्र ठुलो कुरा होइन काम गर्नु ठुलो हो भन्नु हुँदै आफुले सिकेको सपिलाइ व्यवहारमा उतार्न पर्ने बताउँनु भयो । उँहाले “आजको समयमा सूचना हरेक व्यक्तिको पहुँचमा छ, तर सही र गलत सूचना छुट्याउन सक्ने क्षमता सबैमा हुँदैन , यस्ता तालिमले विद्यार्थीहरूलाई सही सूचना पहिचान गर्न, विश्लेषण गर्न र जिम्मेवार ढंगले आफ्नो विचार अभिव्यक्त गर्न सक्षम बनाउँछ । समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सचेत र जिम्मेवार युवाको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ भन्नु भयो ।   नगर प्रमुख तामाङले यस्ता सीपमूलक कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूको आत्मविश्वास अभिवृद्धि गर्नुका साथै उनीहरूलाई सामा...

सिन्धुपालचोक जिल्लाको इन्द्रावती गाउँपालिकालाई अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा स्थानीय तह घोषणा गरिएको छ। सोमबार गाउँपालिकाको शिक्षा, युवा तथा खेलकुद शाखाको आयोजनामा तथा गाउँपालिका सामाजिक विकास समितिका संयोजक रविन्द्र कुमार खातीको सभापतित्वमा एक समारोहका बिच कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो। कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष झम्कानाथ नेपालको प्रमुख अतिथ्यतामा, उपाध्यक्ष शोभाना तामाङ, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख बैकुण्ठ सुवेदी, विभिन्न वडाका अध्यक्षहरू, राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरू, शिक्षा क्षेत्रमा कार्यरत साझेदार संस्थाका प्रतिनिधिहरू तथा सरोकारवालाहरूको उपस्थिति रहेको थियो।कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी गाउँपालिका अध्यक्ष झम्कानाथ नेपालले यो घोषणा औपचारिकताका लागि मात्र नभई पूर्ण कार्यान्वयनका लागि गरिएको बताउँनु भयो । उँहाले समृद्ध पालिका निर्माणका लागि यस्ता अभियान आवश्यक रहेको उल्...

सगुन बस्नेत ,सिन्धुपाल्चोकजिल्लाको मेलम्ची नगरपालिका–११ मा ३ दिने पत्रकारिता तालिम सुरु भएको छ । मेलम्ची नगरपालिकाको सहयोगमा नेत्रज्योति मिडिया हाउसप्रालीको आयोजनामा मेलम्चीमा रहेको होटल हेरिटेजमा तालिमको शुरुवात भएको हो । नेपाल पत्रकार महासघंका केन्द्रीय महासचिब राम प्रसाद दाहालको प्रमुख अतिथ्यतामा र नेपाल पत्रकार महासंघ काठमाण्डौ शाखाका उपध्यक्ष कान्ती न्यौपानेको बिशेष अतिथ्यतामा भएको कार्यक्रममा बिभिन्न वडाका बिद्यार्थीहरु सहभागीता रहनु भएको छ । पानसमा बत्ती बालेर तालिमको उद्धघाटन गर्दै महासचिब दाहालले पत्रकारिता पेशा आफैमा राम्रो मर्यादित पेशा हो यसलाइ प्रयोग गर्न जान्नु पर्छ यो पेशा जोखीम पनी छ भन्नु हुँदै “पत्रकारिता केवल समाचार लेख्ने काम मात्र होइन, समाजप्रति उत्तरदायी भएर सत्य र तथ्य प्रस्तुत गर्ने दायित्व पनी भएको बताउँनु हँदै यस्ता तालिमले नयाँ पुस्तामा सही सोच र सीप विकास गर्न ...

जितपुर, सिन्धुपाल्चोक । चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका–९, जितपुरस्थित श्री गोल्मादेवी माध्यमिक विद्यालयमा नेपाल किड्स (NEPAL KIDS) को सहयोगमा जडान गरिएको सोलार सिस्टम हस्तान्तरण कार्यक्रम भव्य, सभ्य तथा गरिमामय वातावरणमा सम्पन्न भएको छ। विद्यालयलाई प्रविधिमैत्री शिक्षण सिकाइको केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने, विद्युत आपूर्तिमा हुने समस्यालाई न्यूनीकरण गर्ने तथा आधुनिक शैक्षिक वातावरण निर्माण गर्ने उद्देश्यले उक्त कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो। विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष श्री सरोज लामाको सभापतित्वमा सम्पन्न कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रूपमा चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका–९ का पूर्व वडा अध्यक्ष तथा मित्रता संघ जितपुरका कार्यकारी निर्देशक श्री विष्णु लामा उपस्थित हुनुहुन्थ्यो। विशेष अतिथिका रूपमा वडा सदस्य श्री सृजना तामाङ, नेपाल किड्सका अध्यक्ष श्री हरिशरण गिरी तथा उपाध्यक्ष श्रीमती शान्ति गिरी...

सञ्जय तामागं   जिल्लास्तरीय पाँचपोखरी टी–ट्वान्टी क्रिकेट प्रतियोगिताको आठौँ संस्करण अहिले तल्लो मूलपानी क्रिकेट मैदानमा चलिरहेको छ। यस प्रतियोगिता केवल चौका–छक्का, विकेट र जित–हारको प्रतिस्पर्धामा सीमित छैन। यहाँ मैदानभित्र एउटा यस्तो दृश्य देखिएको छ, जसले क्रिकेटलाई खेलभन्दा माथि उठाएर पुस्ता जोड्ने भावनात्मक सम्बन्धको प्रतीक बनाइदिएको छ।  एउटै प्रतियोगितामा तीन बुबा र तीन छोरा सहभागी हुनु आफैंमा दुर्लभ र प्रेरणादायी घटना बनेको छ। जिल्ला क्रिकेट सङ्घ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष विजयकुमार धिताल र उनका छोरा सार्थक धिताल यस कथाका एक उदाहरण हुन्। बागमती प्रदेश अन्डर–१६ का तथा सिन्धुपाल्चोकका कप्तान र १९ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय टोलीबाट समेत खेलिसकेका सार्थकले पहिलो संस्करणदेखि नै प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउँदै आएका छन्। बुबाले क्रिकेटको विकासमा नेतृत्व सँगै मैदानमा सङ्घर्ष गरिरहँदा छोरा मैदानमा आफ्...

सञ्जय तामागं   काठमाडौँ । आठौँ संस्करणको जिल्लास्तरीय पाँचपोखरी टि-ट्वान्टी क्रिकेट प्रतियोगिताको फाइनलमा पाँचपोखरी क्रिकेट क्लब र हेलम्बु गाउँपालिकाबीच प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ।  सोमबार तल्लो मूलपानी क्रिकेट मैदानमा भएको सेमिफाइनलमा पाँचपोखरीले पाँचपोखरी हिमालयन क्रिकेट क्लबलाई र हेलम्बुले मेलम्ची नगरपालिकालाई पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान बनाएको हो।  पहिलो सेमीफाइनलमा पाँचपोखरीले पाँचपोखरी क्रिकेट क्लबलाई ३३ रन र हेलम्बु गाउँपालिकाले मेलम्ची नगरपालिकालाई २७ रनले पराजित गर्दै दुबैले फाइनल भेट पक्का गरेको हो ।  पहिलो सेमिफाइनलमा टस हारेर ब्याटिङ गरेको पाँचपोखरी क्रिकेट क्लबले निर्धारित २० ओभरमा ४ विकेट गुमाएर १५७ रन बनायो। प्रतिक श्रेष्ठले २४ बलमा ४४ रन बनाए भने कप्तान सार्थक धितालले ४१ र बुद्धिमान पाख्रिनले ३३ रन जोडे । अन्त्यतिर पुजन धितालले १० बलमा अविजित २६ रनको आक्रामक इनिङ्स खेले । हिमा...

मुग्लिन (चितवन), २९ जेठः चितवनको इच्छाकामना गाउँपालिकाले किसानलाई व्यावसायिक पशुपालनमा आकर्षित गर्न अनुदान कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । वडा नं ४ का किसानलाई भैँसीपालन प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत अनुदानमा दुहुना भैँसी हस्तान्तरण गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष दानबहादुर गुरुङले जानकारी दिनुभयो । बागमती प्रदेश र इच्छाकामना गाउँपालिकाको सशर्त अनुदानमा सञ्चालित कार्यक्रमअन्तर्गत निर्माण भएका गोठ तथा खरिद गरिएका दुहुना भैँसीको अनुगमन समेत गरिएको छ । गाउँपालिकाका अनुसार भैँसी प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत अनुदानका लागि गोठ निर्माणका लागि २० जना र दुहुना भैँसी खरिदका लागि गर्ने ३५ जना किसानले निवेदन दिएका थिए । जसमध्ये हालसम्म २० जना किसानले दुहुना भैँसी खरिद गरिसकेका छन् । ती भैँसी गोठमै पुगी अनुमगन गर्नुका साथै भैँसी हस्तान्तरण गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । अध्यक्ष गुरुङका अनुसार ५० प्रतिशत अनुदानअन्...

दमौली (तनहुँ), २८ जेठ : यहाँको आँबुखैरेनी गाउँपालिकाले स्थानीय दुग्ध उत्पादक कृषकलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरेको ‘उत्पादनमा आधारित दुग्ध अनुदान कार्यक्रम’ अन्तर्गत रु २१ लाख भन्दा बढी रकम वितरण गरेको छ । गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षको प्रथम र दोस्रो चौमासिकको अवधिमा रु २१ लाख ५५ हजार एक सय ४२ कृषकलाई वितरण गरेको हो । गाउँपालिकाभित्रका कृषकले यस अवधिमा कूल तीन लाख ५९ हजार १९० लिटर दूध उत्पादन गरेका छन् । उत्पादनका आधारमा प्रति लिटर रु छ का दरले कूल २१ लाख ५५ हजार १४२ गाउँपालिकाका अध्यक्ष शुक्र चुमानले कृषकलाई हस्तान्तरण गर्नुभएको छ । अध्यक्ष चुमानले कृषकलाई उत्पादनसँग जोडेर प्रत्यक्ष लाभ दिने नीतिअन्तर्गत अनुदान वितरण गरिएको बताउनुभयो । उहाँले कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई गाउँपालिकाको आर्थिक विकासको प्रमुख आधारका रूपमा लिइएको उल्लेख गर्दै उत्पादन बढाउने कृषकलाई प्रोत्साहन गर्न...

फिक्कल (इलाम), २६ जेठः इलामको माङसेबुङ गाउँपालिका–२ इभाङका किसान राजेशकुमार बाङदेलको अधिकांश समय नर्सरीमै बित्ने गरेको छ । बिहानदेखि साँझसम्म उहाँ नर्सरीका बिरुवाको स्याहारसुसार, मलजल गर्ने, ग्राहकको माग व्यवस्थापन तथा बिरुवा बिक्रीवितरणमै व्यस्त हुनुहुन्छ । उहाँले १० वर्षअघि स्थापना गर्नुभएको ‘बाङदेल नर्सरी सेन्टर’ आज जिल्लास्तरमा गुणस्तरीय बिरुवा उत्पादन तथा बिक्रीका लागि परिचित बन्दै गएको छ । यही नर्सरी व्यवसायबाट उहाँले राम्रो आम्दानी गर्दै आत्मनिर्भर किसानको उदाहरण प्रस्तुत गर्नुभएको छ । उहाँले विभिन्न प्रजातिका बिरुवा बिक्री गरेर वार्षिक करिब रु ३० लाख आम्दानी गर्दै आउनुभएको छ । विगत १० वर्षदेखि बिरुवा उत्पादन तथा बिक्रीवितरण गर्दै आउनुभएका बाङदेलले कफीसहित विभिन्न वन तथा फलफूलजन्य प्रजातिका बिरुवा उत्पादन गर्दै आउनुभएको छ । गुणस्तरीय बिरुवा उत्पादन र व्यावसायिक नर्सरी सञ्चालनमार्फत ...